Làng rau Trà Quế: vé 35.000 đồng, nghề 400 năm và khách ở lại 30 phút

Trà Quế là một làng nông nghiệp bên sông Cổ Cò, hình thành hơn 400 năm trước khi người dân chuyển từ chài lưới sang làm nông. Người làng dùng rong vớt từ sông Cổ Cò để bón rau, luân canh và xen canh hơn 20 loại rau lá và rau gia vị như xà lách, diếp cá, rau răm, húng quế. Khách đến để xem, làm thử một buổi ở luống rau, học nấu món Hội An và đạp xe quanh làng.

Theo một nghiên cứu đăng tháng 10/2026, làng có diện tích tự nhiên 100,2 ha, trong đó 18 ha trồng rau; 204 trên 307 hộ tham gia trồng rau; trong làng có 19 nhà hàng, 8 homestay và 7 biệt thự du lịch. Trang của Cục Du lịch Quốc gia viết khu đất trồng rau hơn 40 ha. Hai nguồn đo khác nhau; con số 18 ha là con số mới hơn và có bảng số liệu đi kèm.

Làng được công nhận làng nghề truyền thống năm 2016, nghề trồng rau được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022. Năm 2024, Trà Quế có tên trong chương trình Best Tourism Villages của UN Tourism; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam công bố tin này ngày 15/11/2024. Hai làng Việt Nam được công nhận trước đó là Thái Hải (Thái Nguyên, 2022) và Tân Hóa (Quảng Bình cũ, 2023).

• Phần lớn khách đi theo tour của doanh nghiệp lữ hành, tham quan khoảng 30 phút; nhiều người chỉ đạp xe qua làng.
• Ít hộ có kinh nghiệm kinh doanh dịch vụ; tổ chức và hạch toán còn yếu.
• Lợi ích du lịch chưa lan tỏa rộng trong cộng đồng; các gói trải nghiệm có sẵn do một số hộ phối hợp với doanh nghiệp.
• Ý thức vệ sinh chung còn hạn chế; phát triển tự phát có thể phá vỡ cảnh quan.
• Đề xuất thêm sản phẩm: một ngày làm nông dân, thuê xe đạp, thuyền, câu cá, trình diễn bài chòi, tuồng.

Bài học rút ra cho các làng khác khá rõ: danh hiệu và vé tham quan giải quyết được chuyện tiền cho bảo tồn, nhưng không tự giải quyết chuyện ai trong làng được hưởng. Ba mươi phút đi qua không đủ để khách tiêu tiền ở nhà dân.