Những căn nhà sàn mái lá nép giữa cây xanh bên ruộng lúa xanh dưới núi mờ sương ở Mai Châu.

Mô hình · Phú Thọ

Bản Lác, Mai Châu: nhà sàn thành homestay, và cái giá của việc đông khách

Bản Lác là một trong những nơi người Thái ở Mai Châu đem nhà sàn ra đón khách. Từ 01/7/2025, nơi này thuộc xã Mai Châu, tỉnh Phú Thọ. Trang này ghi lại mô hình bằng số liệu công khai, cả phần đang làm được và phần báo chí đã chỉ ra còn vướng.

Tóm nhanh

Đơn vị hành chính
xã Mai Châu, tỉnh Phú Thọ
Dân tộc chính
Thái
Cơ sở lưu trú của xã
61, trong đó 44 homestay nhà sàn
Hộ kinh doanh của xã
584
Khách 6 tháng đầu 2025
471.640 lượt (địa bàn Mai Châu)
Loại mô hình
homestay hộ gia đình

Nguồn: Báo Đại biểu Nhân dân, 15/8/2025 — xã Mai Châu phát triển du lịch cộng đồng; Tin nhanh Chứng khoán, 6/11/2025 — thương hiệu du lịch cộng đồng Mai Châu · đối chiếu ngày .

Nơi này thực chất là gì

Bản Lác có người Thái sinh sống hơn 700 năm, theo một bài viết năm 2025 về du lịch Mai Châu, và vẫn giữ nhà sàn, trang phục, phong tục. Sản phẩm du lịch ở đây đơn giản: khách ngủ trên sàn gỗ của nhà dân, ăn cơm nhà, đi bộ hoặc đạp xe quanh ruộng, xem dệt thổ cẩm, buổi tối có văn nghệ. Phần lớn dịch vụ nằm trong tay hộ gia đình.

Nói thẳng: Bản Lác không còn là một bản yên tĩnh theo nghĩa nhiều người tưởng. Mai Châu đón 471.640 lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2025, trong đó 187.530 lượt khách quốc tế, doanh thu hơn 565 tỷ đồng. Con số này tính cho cả địa bàn Mai Châu, không riêng một bản, nhưng nó cho thấy quy mô: đây là một điểm du lịch đông, có con đường chính bày hàng thổ cẩm, có xe đón đoàn. Bản sắc vẫn còn, nhưng nằm cạnh một nền kinh tế dịch vụ.

Cũng nên biết về đơn vị hành chính. Theo Báo Đại biểu Nhân dân, xã Mai Châu mới được hình thành từ toàn bộ thị trấn Mai Châu và các xã Nà Phòn, Tòng Đậu, Thành Sơn cùng 5 xóm của xã Đồng Tân, rộng hơn 147 km², hơn 18.000 dân, trên 90% là người dân tộc thiểu số. Từ ngày 01/7/2025, tỉnh Hòa Bình hợp nhất vào tỉnh Phú Thọ theo Nghị quyết 202/2025/QH15.

Nguồn: Tin nhanh Chứng khoán, 6/11/2025 — thương hiệu du lịch cộng đồng Mai Châu; Báo Đại biểu Nhân dân, 15/8/2025 — xã Mai Châu phát triển du lịch cộng đồng; LuatVietnam — Nghị quyết 202/2025/QH15 sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh · đối chiếu ngày .

Cách mô hình được tổ chức

Theo Báo Đại biểu Nhân dân tháng 8/2025, xã Mai Châu có 584 hộ kinh doanh cá thể và 61 cơ sở lưu trú đang hoạt động, trong đó 44 homestay mang kiến trúc nhà sàn truyền thống. Xã có 125 dự án vốn hơn 1.135 tỷ đồng từ các chương trình mục tiêu quốc gia; hỗ trợ gồm đào tạo nghề, đào tạo quản lý du lịch cộng đồng và tín dụng ưu đãi để mở homestay. Mục tiêu của xã đến năm 2030 là trở thành khu du lịch sinh thái quốc gia.

Một bài khác, tháng 11/2025, ghi 158 homestay cộng đồng trên địa bàn Mai Châu, tập trung ở Bản Lác, Pom Coọng, Hang Kia và Pà Cò. Hai con số 44 và 158 không mâu thuẫn: con số đầu là của xã Mai Châu mới, con số sau tính cả các xã vùng cao như Hang Kia, Pà Cò. Khi trích, hãy ghi rõ phạm vi.

Cách tổ chức này khớp với Điều 19 Luật Du lịch: hộ gia đình cung cấp lưu trú, ăn uống, hướng dẫn; chính quyền hỗ trợ trang thiết bị ban đầu và bồi dưỡng kỹ năng. Điểm cần theo dõi là khoản 4 của điều này, về việc doanh nghiệp đưa khách vào bản phải chia sẻ lợi ích. Bên cạnh homestay, xã còn có dự án nghỉ dưỡng quy mô lớn hơn 118 ha; tác động của dự án lên mô hình cộng đồng là câu hỏi chưa có số liệu.

Nguồn: Báo Đại biểu Nhân dân, 15/8/2025 — xã Mai Châu phát triển du lịch cộng đồng; Tin nhanh Chứng khoán, 6/11/2025 — thương hiệu du lịch cộng đồng Mai Châu; Luật Du lịch số 09/2017/QH14 — bản toàn văn trên Caselaw · đối chiếu ngày .

Điều báo chí đã chỉ ra còn vướng

  • Sản phẩm trùng lặp, thiếu chiều sâu: nhiều homestay bán cùng một gói ngủ, ăn, xem văn nghệ.
  • Pha tạp văn hóa: có nơi trình diễn điệu múa của dân tộc khác để chiều khách.
  • Hạ tầng giao thông vùng cao còn hạn chế.
  • Nhân lực chủ yếu là người dân kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng chuyên nghiệp.
  • Vốn dự án: mới thực hiện khoảng 183 trên 1.140 tỷ đồng đã cam kết.

Bài viết tháng 11/2025 tóm vấn đề bằng một ý: tăng trưởng theo số lượng dễ làm bản sắc phai nhạt, còn đóng kín thì bỏ lỡ cơ hội. Mai Châu đang ở giữa hai đầu đó. Điều này cũng là lý do mô hình đáng học: nó cho thấy những gì xảy ra ở năm thứ hai mươi, ba mươi của du lịch cộng đồng, không chỉ ở năm thứ nhất.

Nguồn: Tin nhanh Chứng khoán, 6/11/2025 — thương hiệu du lịch cộng đồng Mai Châu · đối chiếu ngày .

Đi thế nào để tiền ở lại bản

Phần này là gợi ý của ban biên tập, không phải quy định. Ngủ ở nhà sàn của hộ gia đình thay vì khách sạn ngoài bản. Ăn bữa do chủ nhà nấu. Mua thổ cẩm hỏi rõ ai dệt, dệt ở đâu; TCVN 13259:2020 yêu cầu hàng bán tại điểm du lịch cộng đồng rõ xuất xứ và niêm yết giá. Nếu đi theo đoàn của doanh nghiệp, hỏi đoàn ở nhà ai và bữa ăn do ai làm.

Từ Hà Nội, Mai Châu đi bằng đường bộ; thời gian và giá xe thay đổi theo nhà xe và mùa, hãy kiểm lại trước ngày đi. Trang này không giới thiệu nhà xe hay homestay cụ thể.

Nguồn: Thư viện Pháp luật — TCVN 13259:2020 Du lịch cộng đồng · đối chiếu ngày .

Hình ảnh

Ngôi nhà sàn gỗ với cửa chớp và cầu thang gỗ ở Mai Châu, có một du khách đứng dưới chân cầu thang.
Dòng suối nhỏ len lỏi qua cánh đồng xanh và hàng cau dưới núi mờ sương ở thung lũng Mai Chau.
Một người bán hàng cao tuổi đang đếm tiền trước những tấm vải dệt thổ cẩm ở Mai Châu.
Những nhà sàn mái lá tụ họp giữa ruộng lúa xanh vàng trong thung lũng Mai Chau mờ sương.
Hai người phụ nữ đứng trong một nhà sàn gỗ có chiếu hoa văn lót sàn ở Mai Châu, Việt Nam.
Một nhóm người đi bộ trên con đường nhỏ giữa ruộng lúa xanh hướng về núi đá vôi ở Mai Châu, Việt Nam.

Ai không hợp với Bản Lác

  • Người tìm một bản vắng, ít khách: Bản Lác và các bản ven thị trấn cũ đã là điểm du lịch đông.
  • Người cần phòng riêng cách âm: homestay nhà sàn thường là sàn chung, vách gỗ mỏng.
  • Người muốn nghiên cứu mô hình mới khởi đầu: đây là mô hình đã chín, nhiều vấn đề của nó là vấn đề của giai đoạn đông khách.
  • Đoàn lớn đi ngày lễ mà không đặt trước: số homestay có hạn và lấp đầy nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi hay gặp

Bản Lác hiện thuộc tỉnh nào?

Tỉnh Phú Thọ. Từ ngày 01/7/2025, tỉnh Hòa Bình hợp nhất vào tỉnh Phú Thọ; Bản Lác thuộc xã Mai Châu mới.

Mai Châu có bao nhiêu homestay?

Xã Mai Châu có 61 cơ sở lưu trú, trong đó 44 homestay nhà sàn (theo bài tháng 8/2025). Một bài tháng 11/2025 ghi 158 homestay cộng đồng trên địa bàn Mai Châu rộng hơn, gồm cả Hang Kia, Pà Cò.

Bản Lác có còn là du lịch cộng đồng không?

Phần lớn homestay vẫn do hộ người Thái làm chủ, nên mô hình vẫn mang tính cộng đồng. Báo chí đã ghi nhận sản phẩm trùng lặp và pha tạp văn hóa, nên đây là mô hình nên học cả mặt được và mặt chưa được.

Trang có giới thiệu homestay cụ thể không?

Không. Trang không nêu tên cơ sở kinh doanh và không nhận đặt chỗ.

Những căn nhà sàn mái lá nép giữa cây xanh bên ruộng lúa xanh dưới núi mờ sương ở Mai Châu.

Bắt đầu

Gửi thư cho ban biên tập Phát Triển Du Lịch

Báo một văn bản đã hết hiệu lực hoặc một con số đã cũ, hỏi về một bài viết, hoặc liên hệ quảng cáo. Phát Triển Du Lịch không bán hàng, không bán tour và không chuyển thông tin của bạn cho đơn vị nào.

Thêm thông tin chi tiết không bắt buộc
Thông tin bạn gửi chỉ tới ban biên tập trang này.

Thư trả lời gửi về email bạn ghi